Đó là câu hỏi đau đầu mà nhiều công ty chứng khoán (CTCK) phải tìm được câu trả lời lập tức, theo quy định, nếu không đáp ứng yêu cầu về vốn pháp định họ sẽ bị rút giấy phép.

Bỏ bảo lãnh và tự doanh

Theo quy định về vốn pháp định đối với các nghiệp vụ kinh doanh của CTCK thì muốn môi giới chứng khoán, CTCK cần có vốn pháp định là 25 tỉ đồng, tư vấn đầu tư chứng khoán là 10 tỉ đồng, tự doanh chứng khoán là 100 tỉ đồng và bảo lãnh phát hành chứng khoán là 165 tỉ đồng.

Để thực hiện cả 4 nghiệp vụ trên thì vốn pháp định phải là 300 tỉ đồng trong khi rất nhiều CTCK hiện nay không đáp ứng nổi số vốn này. Biện pháp tốt nhất mà nhiều CTCK sẽ thực hiện là cắt những nghiệp vụ cần vốn lớn nhưng lại thiếu tính hấp dẫn. Đó chính là bảo lãnh phát hành và tự doanh. Thời gian qua, 2 nghiệp vụ này đã khiến không ít các CTCK điêu đứng vì thua lỗ. Đơn cử như CTCK Kim Long (KLS) trong năm 2008 vừa qua lỗ tới trên 137 tỉ đồng trong đó phần lớn là do tự doanh. Dẫn đầu trong các CTCK thua lỗ trong năm qua là Bảo Việt với con số lỗ lên tới 453 tỉ đồng, trong đó khoản lỗ từ bảo lãnh phát hành và tự doanh chiếm phần lớn.

Theo thống kê, có tới 80% CTCK đã thua lỗ trong năm 2008.

Tăng vốn khó hơn...lên trời

Cắt bỏ 2 nghiệp vụ nói trên là lựa chọn của các CTCK có vốn trên 35 tỉ đồng. Với các CTCK có vốn dưới 35 tỉ đồng, con đường duy nhất là tăng vốn bởi chỉ với 2 nghiệp vụ môi giới và tư vấn thì vốn pháp định theo quy định cũng lên đến 35 tỉ đồng. Hiện số lượng các CTCK có mức vốn dưới 35 tỉ đồng khá nhiều. Nếu không tăng vốn, các CTCK này chỉ còn cách phải giải thể.

Tuy nhiên, tăng vốn tại thời điểm này còn khó hơn... lên trời. Theo một chuyên gia tài chính tại TP.HCM, ở giai đoạn suy thoái kinh tế chung hiện nay, các doanh nghiệp đang làm ăn thua lỗ nên việc tăng vốn là rất khó khăn. Tuy nhiên, nếu buộc các công ty này phải giải thể trong chừng mực nào đó cũng ảnh hưởng đến quyền lợi nhà đầu tư. Trong khi đó, để thực hiện nghiệp vụ môi giới và tư vấn, không nhất thiết phải cần số vốn lớn như quy định. Trên thực tế thì các công ty không đủ điều kiện về vốn này vẫn hoạt động trong suốt thời gian qua. Chuyên gia này cho rằng Ủy ban Chứng khoán Nhà nước không nên "ép" CTCK phải thực hiện quy định về vốn. Thay vào đó, nên chấn chỉnh hoạt động của các công ty này để quyền lợi của nhà đầu tư vẫn được đảm bảo.

Dù đã quá hạn nhưng đến thời điểm hiện nay, chưa có CTCK nào bị rút giấy phép hay giải thể do chưa đáp ứng quy định về vốn pháp định. Tuy nhiên, một công bố rõ ràng của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước về việc lùi thời hạn tăng vốn hay một giải pháp tháo gỡ tình thế cho các CTCK và cũng để các nhà đầu tư an tâm là rất cần thiết.

Nguyên Hằng

> Thiếu vốn, chuyển sàn hay trụ lại?